Jeagelveagi sámedállu

Deatnogátti Jeagelveagi ássangieddi lea mihtilmas ovdamearka johkaguolástemiin ja šibitdoaluin eallán sámedáluin. Johka lea fállan johtingeainnu Jiekŋamerrii ja luosa, mii lea jahkečuđiid áigge leamaš vuođđu guovllu rikkes eamiálbmotkultuvrii ja maid ovdamearkka dihtii riikkaidgaskasaš gávppašeapmái: Deanu luosa dihtet dolvon juo 1600-logus Ruoŧa gonagashovvii. Jeagelveagi dálu vuođđudii Antti Jouninpoika Warsi 1866 áhčis niitoeatnamiid ja guollečáziid lahka. Seammá báikkis lea ovdal leamaš goahtesiida, ja guovllus sáhttá ain áicat dološ goahtesajiid. Jeagelveagis leat 1800-logu loahpageahčen huksejuvvon váldohuksehus, sávzabuvri, guollegeallir, golbma áitti ja buoggi, áidojuvvon vintegáivo ja luovvi suinniide. Sámi ássangieddái mihtilmas vugiin huksehusat eai leat báldda-báldda. Báikkis ásse 1970-logu álggu rádjái. 1980-logus Museavirgedoaimmahat osttii ávdin dálu ja huksehusat restaurerejuvvojedje, ja 2014 dállu sirdašuvai Meahciráđđehussii. Dán áigge Jeagelveahki lea rabas galledančuozáhat, man fásta geasseguossit leat leamaš sávzzat, mat dikšot gietti árbebiotohpa. Jeagelveagi ássangieddi gullá riikkaviidosaččat mearkkašahtti huksejuvvon kulturbirrasii “Deanu sámeásaidupmi” (RKY). Gieddi lea lassin mávssolaš árbeduovdda ja giddes dološbázahus. Čájet uhcit